Kat planı alanı hesaplayıcısı

Mevcut bir ev için: her odanın iç ölçülerini alın ve bir plan krokisine yazın. Bütün odaları toplayın, sonra koridor ve merdiven sahanlığı alanını ekleyin.

Alışılmış tek katlı 3 yatak odalı 2 banyolu bir evde şunlar bulunur: oturma odası (yaklaşık 250 ft²), mutfak (yaklaşık 200), yemek odası (yaklaşık 150), 3 yatak odası (her biri yaklaşık 150), 2 banyo (her biri yaklaşık 50), koridor (yaklaşık 80) = kabaca 1.330 ft² iç alan + duvarlar = 1.500–1.600 ft² brüt.

Odaların iç ölçülerini toplamak size net taban alanını, yani kaplanabilir alanı verir. ANSI Z765'e göre resmî alan, dış duvar yüzüne kadar ölçülür ve duvarların kendisini de içerir.

Yalnızca iç alan ile duvarlar dâhil brüt alan arasındaki fark konut yapılarında genellikle %10–12'dir. 1.500 ft² net iç hacmi olan bir evin ANSI'ye göre brütü genellikle 1.650–1.700 ft²'dir.

Türkiye'de bu iki sayı emlak ilanında “net” ve “brüt” olarak, malzeme siparişinde ise kullanılabilir alan olarak karşınıza çıkar. Aynı şey değildirler, o yüzden biri metrekare fiyatı hesaplamadan önce hangisini kastettiğinizi söyleyin.

Planlar farklı ölçülendirme kabulleri kullanır ve hangisini okuduğunuzu bilmeniz gerekir.

İç ölçü (yalnızca oda, bitmiş duvardan bitmiş duvara): küçük olan sayı. “12-0 × 14-0” gibi oda etiketlerinde kullanılır; bu, 12 ft 0 in çarpı 14 ft 0 in kullanılabilir taban demektir.

Aks ölçüsü (bir duvarın ekseninden ötekinin eksenine): mimari çizimlerde evin genel çevresi için kullanılır.

Dış ölçü (dış yüzden dış yüze): en büyük sayı. Vaziyet planlaması için kullanılır.

ANSI Z765'e göre konut alanı için: dış ölçüyü kullanın, sonra kullanılabilir iç hacmi bulmak için alışılmış duvar kalınlığını düşün (dış duvar başına 6 inç, iç duvar başına 4 inç).

En doğru yaklaşım: plandaki her odayı ölçüleriyle listeleyin, her odanın alanını hesaplayın, odaları toplayın, koridor ve dolaşım hacimlerini ekleyin, sonra planın üstünde yazan toplamla karşılaştırın.

Hesaplanmış örnek, 3 yatak odalı 2 banyolu: ebeveyn odası 14 × 16 = 224. Oda 2: 12 × 12 = 144. Oda 3: 11 × 12 = 132. Ebeveyn banyosu: 8 × 10 = 80. Banyo 2: 5 × 8 = 40. Mutfak: 12 × 14 = 168. Oturma odası: 15 × 20 = 300. Yemek odası: 12 × 12 = 144. Koridor ve giriş: yaklaşık 80. Dolaplar: yaklaşık 60. Toplam: 1.372 ft².

Planın üstünde yazan toplamla karşılaştırın. İkisi %5 fark içinde tutmalıdır. Tutmuyorsa ya bir odayı atlamışsınızdır ya da planda bir ölçü sorunu vardır.

Bir çizim ancak ölçeği kadar iyidir, o yüzden hiçbir şey ölçmeden önce onu doğrulayın. Amerikan mimari çizimleri genellikle 1/4 inç = 1 fit ölçeğindedir; yani kâğıtta çeyrek inç, binada bir fittir. Büyük evlerin tam kat planlarında 1/8 inç ölçek yaygındır. Türkiye'de uygulama projeleri genellikle 1:100 ya da 1:50 metrik ölçekte çizilir.

Birinci adım, ölçeği yazılı bir ölçüye karşı doğrulayın. Uzunluğu yazılı bir duvar bulun, o duvarı kâğıtta cetvelle ölçün ve ikisinin tuttuğunu kontrol edin. Planlar basılırken ya da fotokopide ölçek değiştirir ve 1/4 inç yazan ama %87'de basılmış bir plan size %13 küçük bir taban verir.

İkinci adım, farklı bir duvarda bir kez daha kontrol edin. Tutan tek bir ölçü tesadüf olabilir; iki tanesi nadiren olur. Üçüncü adım, her odayı her girinti ve çıkıntıda dikdörtgenlere bölün; tıpkı sahada yapacağınız gibi. Dördüncü adım, her parçayı kâğıtta ölçün, ölçeğiyle çevirin ve odaları toplayın.

1/4 inç = 1 ft ölçeğinde hesaplanmış örnek. Bir oda kâğıtta 3,5 inç çarpı 2,75 inç ölçüyor. Fit bulmak için her birini 0,25'e bölün: 14 ft çarpı 11 ft. Alanı 154 ft². 1/8 inç ölçekte aynı çizim 28 ft çarpı 22 ft ve 616 ft² olurdu — dört katı alan; ölçeği doğrulamanın bir tercih olmamasının sebebi budur.

Planı malzeme siparişine taşırken insanları yanıltan bir uyarı: plan tasarım niyetini gösterir, ne inşa edildiğini değil. Karkas kayar, duvarlar bitişle kalınlaşır ve ekler çizime nadiren uyar. Kritik olan her şeyi sipariş öncesi metreyle doğrulayın ve plan toplamını bir ölçüm sonucu değil yakın bir tahmin sayın.

Çizimdeki tasarım ölçüleri genellikle ±1 inç doğruluktadır. İnşa edilen bina, karkas toleransları yüzünden çiziminden %1–3 sapar.

Plandan satın alırken (yeni yapı): gerçek ev planından 50–100 ft² farklı olabilir. Bu normaldir. Satın alma kararınızı etkiliyorsa karkas yükseldikten sonra doğrulayın.

Süpürgelik ve kartonpiyer planların çoğunda gösterilmez ama kullanılabilir hacmi biraz azaltır. Kapı açılımları planda taralı gösterilir, ama açılım alanı yine kullanılabilir tabandır (bir dolabın tabanı, içine açılan bir kapı var diye küçülmez).

Merdivenler yukarı ya da aşağı okuyla bir üçgen olarak gösterilir. Merdivenin hemen altındaki taban hacmi alt katta sayılır.

İki katlı bir evin planı iki çizimdir ve toplamı da öyle yapılmalıdır. İki katı tek bir krokiye koymak, odaların iki kez sayıldığı, tamamen atlandığı ya da yanlış kata yapıştırıldığı yerdir — ve bunların hiçbiri sonda apaçık yanlış bir sayı olarak görünmez.

Bunların çoğunu yakalayan kontrol toplama değil karşılaştırmadır. Üst kat, onu taşıyan oturum alanından geniş olamaz. Zemin katınız 1.200 ft² ölçüyor ve birinci kat 1.320 çıkıyorsa ya hesaba katmadığınız bir çıkma vardır ya da iki sayıdan biri yanlıştır — ikincisi çok daha olasıdır.

En sık sebep, bir katı dış yüzden, ötekini iç yüzden ölçmektir. Tek katlı bir evde dış ölçüm duvar kalınlığını içerir; üst kat genellikle içeriden ölçülüp duvar kalınlığı geri eklenir, çünkü dışına ulaşılamaz. İki kabulü katlar arasında karıştırın, üst kat sahip olmadığı birkaç puanı kazanır.

İkinci en sık sebep merdiven boşluğudur. Boşluk bir kez, alt katta sayılır ki aynı hacim iki kez talep edilmesin. 3 × 10 ft merdiven boşluğu olan 30 × 40 ft'lik bir oturum alanında hesaplanmış örnek: zemin katı 1.200 ft², üst katı 1.200 − 30 = 1.170 ve ev 2.370'tir. Merdiven boşluğunu iki katta da sayarsanız 2.400 bildirirsiniz — 30 ft² fazla, yaklaşık %1,3; bir bakışta kaçacak kadar küçük ve fit kare fiyatında anlam taşıyacak kadar büyük.

Gerçek çıkmalar, kuralı doğrulayan istisnadır. Konsol çıkma, sarkan üst kat ya da duvar çıkıntısı gerçekten de üst kat alanını zemin oturum alanının dışına taşır; yani karşılaştırma haklı olarak başarısız olur. Ölçerken bunları krokiye işaretleyin, çünkü altı ay sonra hangisinin hangisi olduğunu kimse hatırlamaz.