Alan birimleri ve dönüşümleri

Beş yaygın alan birimi

Bu beş birim hemen her durumu kapsar. Uluslararası gayrimenkulde arada hektar (ha) da görünür: 1 hektar = 10.000 m² = 2,471 acre. Türkiye'de tarla ve arsa ise dönümle konuşulur; yeni dönüm tam olarak 1.000 m²'dir, yani 1 acre 4,047 dönüm eder.

Dönüşüm katsayıları (en çok işe yarayanlar)

Fit kare ↔ metrekare

1 fit kare tam olarak 0,09290304 metrekaredir; bu tamdır, çünkü bir fit 1959'dan beri tanım gereği 0,3048 metredir. Ters yön ise sonlu değildir: 1 metrekare 10,763910416… fit karedir. Yani fit kareyi 0,09290304 ile çarpın, metrekareyi 10,7639 ile.

Kafadan hızlı çevrim: bir metrekare, kare yardadan (9 fit kare) kabaca %10 büyüktür. Yani kaba tahminde 1 m² ≈ 11 fit kare sayılabilir.

• ·100 fit kare ≈ 9,29 m²
• ·500 fit kare ≈ 46,45 m²
• ·1.000 fit kare ≈ 92,90 m²
• ·100 m² ≈ 1.076 fit kare
• ·500 m² ≈ 5.382 fit kare

Fit kare ↔ acre

1 acre tam olarak 43.560 fit kare, yani 4.046,86 m²'dir. Bu tuhaf sayı tarihsel arazi ölçümünden gelir: acre başlangıçta bir zincir (66 ft) çarpı bir furlong (660 ft) olarak tanımlanmıştı.

• ·0,10 acre = 4.356 fit kare, 404,69 m² (küçük kent parseli)
• ·0,25 acre = 10.890 fit kare, 1.011,71 m² — kabaca bir dönüm (alışılmış banliyö parseli)
• ·0,50 acre = 21.780 fit kare, 2.023,43 m² (büyük banliyö parseli)
• ·1,00 acre = 43.560 fit kare, 4.046,86 m² = 4,047 dönüm = 0,4047 hektar
• ·5,00 acre = 217.800 fit kare, 20.234,28 m² = 20,23 dönüm (küçük çiftlik)

İnç kare ↔ fit kare

1 fit kare 144 inç karedir, çünkü 1 ft = 12 in ve 12 × 12 = 144. İnç kareyi fit kareye çevirmek için 144'e bölün. Bu dönüşüm seramik ölçülerinde sürekli karşınıza çıkar.

Sık yapılan bir hata: inç ölçülerini çarpıp sonucu 144'e bölmeden “fit kare” diye bildirmek. 24 × 18 inçlik bir karo 432 inç KAREdir (fit kare değil) — yani 3 fit kare, 0,28 m².

• ·12 × 12 in karo = 144 in² = 1 ft² = 0,093 m²
• ·18 × 18 in karo = 324 in² = 2,25 ft² = 0,21 m²
• ·24 × 24 in karo = 576 in² = 4 ft² = 0,37 m²

Kare yarda (halı)

Halı tarihsel olarak kare yardayla satılırdı, özellikle 1990'lardan önce. ABD'li tedarikçilerin çoğu artık fit kareyle satıyor, ama hâlâ kare yarda göreceksiniz — özellikle ticari halıda ve parça mallarda. Türkiye'de ise duvardan duvara halı metrekareyle satılır.

1 kare yarda = 9 fit kare. Fit kareyi kare yardaya çevirmek için 9'a bölün. 200 fit karelik (18,58 m²) bir oda 22,2 kare yarda halı eder.

Karışık birimli ölçülerde nasıl çevrilir

Bir ölçüyü fitle, başka bir ölçüyü inçle aldıysanız, ÇARPMADAN ÖNCE inçi fite (ya da fiti inçe) çevirin.

Örnek: bir mutfak tezgâhı 8 ft 6 in × 25 in derinliğinde. Çevirin: 8 ft 6 in = 8,5 ft ve 25 in = 2,083 ft. Çarpın: 8,5 × 2,083 = 17,7 fit kare, 1,64 m².

Yanlış yol: 8,5 × 25 = 212,5 (bu, fit kare çarpı inçtir; anlamsız bir karışık birim). Her zaman tek ve tutarlı bir birimde çalışın.

En sık yanlış giden dönüşüm

Bu konuda diğerlerinin toplamından daha pahalıya patlayan tek bir hata vardır: bir alana uzunluk dönüşüm katsayısını uygulamak. Bir metre 3,28084 fittir, insanlar da metrekare çevirirken 3,28'e uzanır — ve gerçeğin üçte biri kadar bir sayı bulur.

Alan katsayıları, uzunluk katsayılarının karesidir. 1 m = 3,28084 ft ise 1 m² = 3,28084² = 10,7639 fit karedir. Aynı kural her çift için geçerlidir: bir yarda 3 fittir, yani bir kare yarda 3² = 9 fit karedir. Bir inç fitin 1/12'sidir, yani bir inç kare fit karenin 1/144'üdür.

Hesaplanmış örnek — bir Avrupa seramik teklifi zemin için 45 m² veriyor. 10,7639 ile çarparsanız 484,4 fit kare bulursunuz. Bunun yerine 3,28084 ile çarparsanız 147,6 çıkar; gerçeğin kabaca üçte biri ve gereken seramiğin üçte birini sipariş edersiniz. Hata hep aynı yönde ve hep yaklaşık 3,28 katıdır.

Sağlaması beş saniye sürer. Bir metrekare kare yardadan biraz büyüktür, kare yarda da 9 fit karedir; yani her metrekare değeri kabaca on katı kadar fit kareye dönüşmelidir. Yanıtınız yalnızca üç katıysa uzunluk katsayısını kullanmışsınızdır.

Aynı tuzak imperial birimlerin içinde de vardır. Bir fit on iki inçtir, insanlar da inç kareyi 144 yerine 12'ye böler. 30'a 24 inçlik bir panel 720 inç karedir; bu 5 fit kare eder, 60 değil. Bir alanı her çevirdiğinizde kendinize katsayının karesini alıp almadığınızı sorun.

Uluslararası notlar

Metrik dünya yapılarda metrekare, arazide hektar kullanır. Birleşik Krallık yeni yapılarda metre kullanır ama emlak ilanlarında hâlâ acre'a atıf yapar.

Gayrimenkul ilanları piyasaya uygun birimi kullanmalıdır: ABD için fit kare, Avrupa ile Asya'nın çoğu için metrekare, Japonya için tsubo (3,3058 m²). Karışıklığı önlemek için birimi her zaman açıkça yazın. Türkiye'de ise metrekarenin brüt mü net mi olduğunu belirtmek en az birimin kendisi kadar önemlidir.

Hangi katsayılar tam, hangileri hiç bitmez

Dönüşüm tabloları yuvarlanmış sayılar basar ve bu, bilinmeye değer bir şeyi gizler: bu katsayıların bir kısmı tam tanımdır, bir kısmı ise sonsuza giden ondalıklardır. Hangisinin hangisi olduğunu bilmek, yuvarlamanın ne zaman bedava ne zaman pahalı olduğunu söyler.

İmperial ilişkilerin hepsi tanım gereği tamdır — bir fit karede 144 inç kare, bir kare yardada 9 fit kare, bir acre'da 43.560 fit kare. Orada yaklaşılan bir şey yok. Metriğe geçiş de tamdır, çünkü fit 1959'dan beri tam olarak 0,3048 metre diye tanımlıdır: karesini alınca fit kare başına tam olarak 0,09290304 metrekare çıkar ve acre da tam olarak 4.046,8564224 metrekare eder.

Sonlu olmayan, ters yöndür. Bir metrekare 10,763910416… fit karedir ve bir hektar 2,471053814… acre eder. Bunlar tam sayıların ters çevrilmişidir ve tam sayıların tersi genellikle tam değildir.

Uygulamada bu yalnızca büyük alanlarda ısırır. Bir odayı yuvarlanmış 10,7639 ile çevirmek milyonda 1,4 kadar yanlıştır — 200 fit karelik bir odada bir inç karenin kırkta biri, ki hiçbir şeritmetre bunu bulamaz. Aynı yöntemle 100 acre çevirmek ise kabaca 6 fit kare yanlış çıkar. Tam katsayı elinizdeyse onu kullanın ve katsayıyı değil sonucu yuvarlayın.

Bu değerler, ABD'nin SI birimleri kılavuzu olan NIST Special Publication 811'de yayımlanır.

Fitin tanımı değişti, acre da onunla değişti

Bu sayfadaki her dönüşüm 1 ft = tam 0,3048 m kabulünü kullanır. ABD'de kullanılan tek fit her zaman bu olmadı ve ikincisi, bazı eski arazi değerlerinin yenileriyle neden tutmadığının nedenidir.

NIST iki tanım kaydeder. 1866 yasası, 1893'te yeniden ifade edilerek, 1 ft = tam 1200/3937 m koydu — yaklaşık 0,3048006096 m — ve bu, US survey foot adıyla anıldı. 1959'da fit tam 0,3048 m olarak yeniden tanımlandı, yani uluslararası fit; ama arazi ölçümü ve haritacılık eski değeri sürdürdü. İkisi de yasaldı ve aralarında milyonda 2 fark var.

Uzunlukta milyonda 2, alanda 4 eder, çünkü alan uzunluğun karesidir. Bir acre'da bu 0,1742 fit kare — yaklaşık 25 inç kare — yani hiçbir zemin siparişi bunu fark etmez. NIST, değişiklikten önce acre'ın zincir, furlong, rod ve link ile birlikte yalnızca US survey foot cinsinden tanımlı olduğunu belirtir: 1 acre uluslararası fitte 4.046,8564224 m², survey foot'ta ise 4.046,8726 m² eder.

Asıl ısırdığı yer mesafedir. Bir mil boyunca milyonda 2, kabaca üç milimetredir; ama eyalet düzlem koordinatları yedi haneye kadar gider ve 1.000.000 ft'te iki fit neredeyse tam 2 ft ayrışır — kendisi de bir yuvarlama olan bir farkı tam söylemek gerekirse 2,000004. Birinde çizilip ötekine göre yorumlanan bir ölçüm, iki fit kadar yanlış yere düşer; bu da bir sınırı kaydırmaya yeter.

NIST, US survey foot'u 1 Ocak 2023'te kullanımdan kaldırdı: artık tarihsel ve eski uygulamalar dışında kaçınılmalı, her kullanımda yerini uluslararası fit almalıdır. Bu sitedeki her şey için ayrım aritmetik değil tarihtir — ama eski bir tapu krokisini yenisiyle karşılaştırıyorsanız, denetlenecek ilk şey budur.