Dakoppervlak, squares en pakken shingles berekenen

Een veelgemaakte fout is het grondvlak van het gebouw meten — de oppervlakte die het op de grond beslaat — en dat gebruiken voor de dakraming. Daken hellen, dus het werkelijke oppervlak is altijd groter dan het grondvlak.

Bij een gewoon dak van 4/12, ongeveer 18,4°, vermenigvuldig je het grondvlak met 1,06. Bij 6/12 (circa 26,6°) met 1,12. Bij 8/12 (circa 33,7°) met 1,20. Steilere daken groeien nog harder ten opzichte van het grondvlak — en aannemers rekenen daar een toeslag voor steil werk voor.

In de dakenwereld is een «square» gelijk aan 100 vierkante voet. Een dak van 2.400 ft² is dus 24 squares. De meeste bitumen shingles gaan per pak, met 3 pakken per square — dat dak van 24 squares vraagt dus 72 pakken.

Tel 10% snijverlies bij voor de zaagsnedes aan hoekkepers, kilgoten, nokvorsten, de startstrook en de reststukken. Steile daken en daken met veel vlakken vragen 15%.

Het dakoppervlak is NIET hetzelfde als het grondvlak van het huis. Een grondvlak van 2.000 ft² heeft ergens tussen 2.100 en 3.200 ft² werkelijk dakoppervlak, afhankelijk van de helling.

Tabel met hellingsfactoren (stijging per 12 inch horizontaal): 4/12 (18,4°) = factor 1,054, 6/12 (26,6°) = 1,118, 8/12 (33,7°) = 1,202, 10/12 (39,8°) = 1,302, 12/12 (45°) = 1,414.

Uitgewerkt voorbeeld: een grondvlak van 1.500 ft² met een helling van 6/12, wat heel gebruikelijk is, geeft 1.500 × 1,118 = 1.677 ft² dak. Bij 8/12, steiler, wordt dat 1.500 × 1,202 = 1.803 ft².

Vergeet de overstekken en dakkapellen niet: tel ongeveer 10% bij voor de gebruikelijke overstekken langs goot- en gevelranden. Reken per dakkapel 50 tot 100 ft² extra, afhankelijk van de maat.

Dakmateriaal wordt per «square» verkocht, een branche-eenheid van 100 ft², oftewel 10 × 10 ft. Een dak van 1.800 ft² is 18 squares.

Bitumen shingles: 3 pakken dekken één square (300 ft² per pak geldt voor drietands; dimensionale shingles zitten op 250 ft² per pak, dus 4 pakken per square). Een dak van 1.800 ft² vraagt 54 pakken dimensionale shingles of 54 drietands.

Metalen dakpanelen: geprijsd per paneel, meestal 26 inch breed op maatlengte. Reken in strekkende voet paneel: daklengte ÷ paneelbreedte.

Dakpannen of leien: geprijsd per square van 100 ft². Eén square kleipannen is ongeveer 80 tot 100 pannen, afhankelijk van de maat.

Tel altijd 10 tot 15% snijverlies bij voor de zaagsnedes bij kilgoten, hoekkepers, de nok en rond doorvoeren zoals ontluchtingen, schoorstenen en dakramen. Steile daken en ingewikkelde daklijnen vragen 15 tot 20%.

Een dak is groter dan het huis eronder, en de helling maakt het verschil. Meet het grondvlak vanaf de grond — lengte × breedte van het gebied dat het dak bedekt — en vermenigvuldig dat met de hellingsfactor om op het echte hellende oppervlak uit te komen. Sla die stap over en je bestelt te weinig bij elke klus met ook maar enige helling.

De factor is geometrie en geen vuistregel: bij een helling van P op 12 is het de wortel uit (1 + (P÷12)²). Een dak van 6/12 vermenigvuldigt het grondvlak met 1,118, dus een grondvlak van 1.500 ft² is 1.677 ft² dak. Een dak van 12/12 vermenigvuldigt met 1,414 — datzelfde huis heeft 41% meer shingles nodig dan de plattegrond suggereert.

De kolom met pakken gaat uit van drie pakken per square, de standaard voor drietands en de meeste architecturale shingles, plus 10% snijverlies voor de startstrook, hoekkeper- en nokvorsten en de zaagsnedes in de kilgoten. Een dak met meerdere kilgoten of dakkapellen zit dichter bij 15%.

Uitgewerkt voorbeeld: een grondvlak van 1.500 ft² op een dak van 6/12. 1.500 × 1,118 = 1.677 ft². Dat is 16,8 squares. Tel 10% snijverlies erbij: 18,4 squares. Bij drie pakken per square bestel je 56 pakken. Bestel de nokvorsten apart per square; die zitten niet in het aantal veldshingles.

Een volledige dakvervanging vraagt meer dan alleen shingles:

Dakfolie, van vilt of synthetisch: één rol dekt 4 squares. Synthetische folie (30-60 $ per rol) gaat langer mee en scheurt minder dan vilt van 15 pond (25-35 $ per rol).

IJs- en waterkerende laag, in koude klimaten verplicht langs de goot: één rol dekt 2 squares. De regels vragen meestal 24 tot 36 inch vanaf de goot omhoog.

Druiprand, het metalen profiel langs goot- en gevelranden: geprijsd per stuk van 10 ft. Reken in strekkende voet goot plus strekkende voet gevelrand.

Startstroken en nokvorsten: één pak starter per 100 strekkende voet goot; nokvorsten op één pak per 35 strekkende voet nok.

Daknagels: 1,5 tot 2 pond per square. Een dak van 18 squares vraagt 30 tot 40 pond nagels.

Loodslabben voor schoorstenen, ontluchtingen en dakramen: geprijsd per doorvoer, 50 tot 200 $ per stuk.

Totale materiaalkosten voor 18 squares: 2.500-4.500 $ voor bitumen shingles, 6.500-12.000 $ voor felsdak van metaal, 15.000-30.000 $ voor kleipannen of leien.

De hellingsfactor bepaalt hoeveel groter het dak is dan het grondvlak, en dat is de enige maat op deze pagina die je niet kunt wegschatten. Het is ook de maat waarvoor mensen het grootste risico nemen, door met een ladder het schuine dak op te gaan met een waterpas in de hand.

Dat hoeft vrijwel nooit. De sporen op zolder liggen in hetzelfde vlak als het dak erboven, dus de helling die je tegen een spoor meet is de dakhelling. Houd een waterpas horizontaal tegen de onderkant van een spoor, zet een streepje 12 inch verderop langs de waterpas, en meet vanaf dat streepje recht omhoog naar het spoor. Wat je meet is de stijging over 12 inch — een gat van 6 inch is een dak van 6/12.

Doe het bij twee of drie verschillende sporen. Komen de metingen overeen, dan klopt het vlak; verschillen ze, dan ligt de waterpas niet echt horizontaal of heeft de constructie gewerkt, en allebei wil je weten voordat het materiaal besteld is.

Twee waarschuwingen. De meting wil het spoor zelf, niet het dakbeschot of een panlat erop, dus houd de waterpas plat tegen het hout. En in een huis met schaarspanten is het schuine plafond onder de zolder niet het dakvlak: de onderrand daarvan ligt vaak op ongeveer de halve helling van de bovenrand, en daarom behandelt de plafondcalculator de binnenhelling als een aparte maat.

Is er helemaal geen toegang tot de zolder — een kapverdieping zonder spouw, of een dichtgezet dak — dan is het alternatief om vanaf de grond te meten: de horizontale afstand van de gevel tot recht onder de nok, en de hoogte van de nok boven de goot, met een waterpaslijn en niet op het oog. Het is minder nauwkeurig dan de methode met de sporen en nog altijd veiliger dan het dak.