Vermogen van een split-airco berekenen

Standaardregel: 20 tot 30 BTU per vierkante voet voor koelen. Een slaapkamer van 400 ft² vraagt 8.000 tot 12.000 BTU, dus een split-airco van 9.000 BTU is de gebruikelijke keuze.

Gangbare maten: 6.000 BTU (voor 100-250 ft²), 9.000 BTU (250-400), 12.000 BTU (400-550), 18.000 BTU (550-800) en 24.000 BTU (800-1.200).

Tel 10% bij voor een keuken, vanwege de warmte van het koken. Tel 10% bij voor een kamer met veel zon. Tel 10% bij bij plafonds boven 8 ft. Haal 10% eraf bij een beschaduwde kamer of een kamer met bovengemiddelde isolatie. In de Amerikaanse klimaatzones 1 en 2, het hete zuiden, is meer BTU nodig; in zone 6 en 7, het koude noorden, kies je een toestel dat op verwarmen is gericht.

Voor een nauwkeuriger berekening gebruik je een warmteverliesberekening volgens Manual J, de standaard in het vak. De meeste installateurs bieden die aan als onderdeel van een gratis offerte.

20 BTU per ft² voor koelen in een gematigd Amerikaans klimaat.

25 tot 30 BTU per ft² in een heet, vochtig klimaat, zoals het zuiden van de VS, Texas en Florida.

16 tot 18 BTU per ft² in een koel, droog klimaat, zoals de Amerikaanse noordwestkust.

Uitgewerkt voorbeeld: een slaapkamer van 300 ft² in Atlanta. 300 × 25 = 7.500 BTU. Rond af naar de standaardmaat erboven: 9.000 BTU, oftewel 1 ton.

Gangbare maten naar dekking: 9.000 BTU voor 300-450 ft², 12.000 BTU voor 450-600 ft², 18.000 BTU voor 600-900 ft², 24.000 BTU voor 900-1.200 ft² en 36.000 BTU voor 1.500-1.800 ft².

Plafondhoogte: de regel gaat uit van 8 ft. Bij 9 tot 10 ft komt er 10 tot 15% belasting bij, bij een kapconstructie in het zicht 20 tot 30%.

Kwaliteit van de isolatie: slechte isolatie kan de koel- en verwarmingsbehoefte met 30 tot 50% verhogen.

Ramen: veel glas op het westen in een heet klimaat telt er 30 tot 50% bij.

Aantal personen: reken 600 BTU per persoon extra bij de koelbehoefte.

Apparatuur die warmte afgeeft, zoals in keukens en thuiskantoren met meerdere schermen: 1.000 tot 3.000 BTU extra.

Klimaatzone: Phoenix en Seattle verschillen bij dezelfde oppervlakte meer dan 50% in koelbehoefte.

Laat een installateur altijd een warmteverliesberekening volgens Manual J maken voor de juiste maat. Een te groot toestel schakelt kort in en uit en ontvochtigt niet; een te klein toestel draait continu en haalt de temperatuur nooit.

Split-airco's worden verkocht op capaciteit in BTU per uur, en het beginpunt bij de keuze is de oppervlakte van de ruimte die het toestel bedient. Het breed gebruikte uitgangspunt is ruwweg 20 BTU per vierkante voet voor koelen, en daar komen de standaardmaten per kamer vandaan.

Toestellen komen in vaste maten — 9.000, 12.000, 18.000, 24.000 en 36.000 BTU zijn de gebruikelijke stappen bij woningen — dus in de praktijk bereken je je BTU-behoefte en kies je de dichtstbijzijnde maat daarboven. De tabel zet allebei naast elkaar.

Groter is hier niet beter, en daarin verschilt een split-airco van de meeste apparatuur. Een te groot toestel koelt de lucht snel af, haalt de thermostaat en schakelt uit voordat het veel vocht heeft weggenomen — je houdt een kamer over die koud en klam aanvoelt en een compressor die kort in en uit schakelt. „Voor de zekerheid” een maat groter nemen is in deze categorie de meest gemaakte en duurste fout.

Uitgewerkt voorbeeld — een open woonruimte van 450 ft². Bij 20 BTU per ft² is dat 9.000 BTU. Een toestel van 9.000 BTU past precies, maar heeft de kamer veel glas op het westen, dan stap je door naar 12.000; is het een beschaduwde kamer op het noorden, dan blijf je op 9.000.

Corrigeer het uitgangspunt voor wat de oppervlakte niet kan zien. Tel ruwweg 10% bij voor een kamer met veel middagzon en haal er ongeveer 10% af bij een sterk beschaduwde kamer. Tel ongeveer 600 BTU bij per persoon die er standaard is boven de twee, en tel er ongeveer 4.000 BTU bij als het een keuken is. Plafonds boven 8 ft vergroten het te conditioneren volume, dus schaal dan mee met de hoogteverhouding en niet alleen met het vloeroppervlak.

Eén zone, met één binnendeel en één buitendeel: 3.000 tot 7.000 $ geïnstalleerd. Dekt 300 tot 1.500 ft², afhankelijk van de capaciteit.

Twee zones: 5.000 tot 10.000 $ geïnstalleerd.

Drie zones: 7.000 tot 13.000 $ geïnstalleerd.

Vier zones: 9.000 tot 16.000 $ geïnstalleerd.

Doe-het-zelfsystemen: 1.500 tot 3.500 $ aan materiaal voor één zone. Dat scheelt 1.000 tot 3.500 $ aan arbeid, maar kan de fabrieksgarantie doen vervallen.

Per ft² geïnstalleerd: doorgaans 5 tot 15 $, afhankelijk van de systeemgrootte en het benodigde leidingwerk.

Gebruikskosten: een split-airco is 30 tot 50% zuiniger dan centrale koeling en 50 tot 70% zuiniger dan een raamunit. Typische besparing: 300 tot 1.200 $ per jaar ten opzichte van raamunits in een woning van 1.500 ft².

Een systeem met meerdere zones zet één binnendeel in elke kamer en laat ze allemaal op één buitendeel draaien. Elk binnendeel maat je op de oppervlakte van zijn eigen kamer, precies zoals bij één zone — je maat de binnendelen niet op het totaal van de woning, want een binnendeel kan alleen de kamer conditioneren waarin het hangt.

Uitgewerkt voorbeeld bij 25 BTU per ft². Een woonkamer van 500 ft² vraagt 12.500 BTU en krijgt een binnendeel van 12.000. Een slaapkamer van 300 ft² vraagt 7.500 en krijgt er een van 9.000. Een kantoor van 150 ft² vraagt 3.750 — en het kleinste binnendeel dat gemaakt wordt is doorgaans 6.000, dus het krijgt er toch een en is 60% te groot bemeten.

Dat is de valkuil van meerdere zones, en het is een oppervlakteprobleem en geen apparatuurprobleem. De drie kamers rekenen samen uit op 23.750 BTU, maar de binnendelen die je werkelijk kunt kopen tellen op tot 27.000 — ongeveer 14% meer dan de belasting, volledig afgedwongen door de minimummaat op de kleine kamer. In kleine kamers worden systemen met meerdere zones te ruim bemeten.

Te ruim bemeten kost comfort in plaats van geld. Een binnendeel dat te groot is voor zijn kamer haalt de thermostaat snel, schakelt uit en draait nooit lang genoeg om vocht uit de lucht te halen — de kamer meet koel en voelt klam. Komt een kamer ruim onder de 6.000 BTU uit, dan is het vaak beter hem buiten het systeem te laten, of een overstroomrooster vanuit de aangrenzende zone te plaatsen, dan hem een binnendeel te geven dat hij nooit benut.