Công cụ tính số tấm thạch cao

Thạch cao dân dụng tiêu chuẩn có tấm 4×8 (32 ft² mỗi tấm) và tấm 4×12 (48 ft² mỗi tấm). Nếu làm được thì dùng 4×12 — nặng hơn nhưng ít mối nối hơn, tức là ít bột trét hơn và mặt phẳng hơn.

Với tường cao (trên 8 ft), tấm 4×12 đặt nằm ngang giấu mối nối ở tầm nẹp lưng ghế. Với trần, 4×12 là chuẩn của thợ chuyên nghiệp.

Ngoài tấm, bạn cần bột trét mối nối, băng keo mối nối và vít. Với mức hoàn thiện cấp 4, hãy tính khoảng 1 gallon bột cho mỗi 100 ft² bề mặt hoàn thiện, cộng băng keo thạch cao và 1 pound vít cho mỗi 200 ft².

Về tổng ngân sách, thi công thạch cao trọn gói rơi vào 1,50–3,50 $ mỗi ft². Chỉ riêng vật liệu — tấm, bột, băng keo và vít cộng lại — thường là 0,60–0,80 $ mỗi ft².

Thạch cao có các kích thước tấm tiêu chuẩn, và chúng quyết định cả chi phí lẫn công thi công. Tấm lớn nghĩa là ít mối nối phải dán băng — chi phí công quan trọng ở đây, vì dán băng là phần chậm nhất của mọi công việc thạch cao.

Tấm 4 × 8 ft (32 ft²): lựa chọn mặc định ở cửa hàng vật liệu. Một người khiêng được. Tốt nhất cho sửa chữa, phòng nhỏ và thi công tự làm.

Tấm 4 × 9 ft (36 ft²): dùng cho nhà trần 9 ft, vừa khít từ sàn lên trần.

Tấm 4 × 10 ft (40 ft²): cho trần 10 ft, hoặc để giảm mối nối ngang trong phòng trần 8 ft tiêu chuẩn.

Tấm 4 × 12 ft (48 ft²): chuẩn của công trình thương mại. Thợ chuyên nghiệp thích vì ít tấm là ít mối nối, ít bột, ít chà nhám. Nặng — cần ít nhất hai người.

Tấm 4 × 14 ft và 4 × 16 ft: đặt riêng. Dùng ở công trình thương mại và nhà cao cấp trần cao.

Mức hao hụt 10% tiêu chuẩn là đúng cho công việc dân dụng thông thường. Hãy nâng lên 15% nếu phòng có nhiều cửa sổ, cửa đi hoặc góc phải cắt.

Với phòng 12 × 14 ft trần 8 ft (416 ft² tường + 168 ft² trần = tổng 584 ft²): tấm 4×8 = 584 ÷ 32 = 18,25, làm tròn lên 20 tấm với hao hụt. Tấm 4×12 = 584 ÷ 48 = 12,2, làm tròn lên 14 tấm.

Khi tính thạch cao, bỏ qua sàn (thạch cao không xuống sàn). Cộng trần nếu bạn đóng cả phòng.

Đừng trừ cửa đi và cửa sổ — bạn vẫn cần tấm nguyên để cắt các khoảng mở ra, và phần thừa dùng được ở chỗ khác.

Thạch cao bán theo tấm, nên phép đổi có ích là từ diện tích sang tấm. Tấm 4 × 8 ft phủ 32 ft², tấm 4 × 12 ft phủ 48 ft². Chia tổng diện tích tường và trần cho kích thước tấm, cộng hao hụt và làm tròn lên — nửa tấm không phải một đơn vị mua được.

Bảng này cộng 10% hao hụt; đó là tỷ lệ thực tế cho phòng có các khoảng mở cửa đi và cửa sổ thông thường. Không gian nhiều nhát cắt như lồng thang hay phòng tắm đầy thiết bị tiến gần tới 15%, vì phần thừa nhỏ hơn và ít được dùng lại hơn.

Tấm dài nghĩa là ít mối nối, và công nằm ở mối nối. Với tường dài hơn 12 ft, tấm 4 × 12 vượt hết tường trong một mảnh và tiết kiệm được một mối nối đối đầu mà nếu không thì phải xử lý ba lớp. Đó là lý do thợ với tới tấm 12 ft trên tường dài, dù nó nặng hơn và khó khiêng hơn.

Ví dụ tính thử — 1.000 ft² tường và trần. Cộng 10%: 1.100 ft² phải phủ. Với tấm 4 × 8, đó là 1.100 ÷ 32 = 34,4, nên đặt 35. Với tấm 4 × 12, 1.100 ÷ 48 = 22,9, nên đặt 23. Phương án 12 ft ít hơn mười hai tấm và ít mối nối hơn nhiều.

Lượng vật tư hoàn thiện là quy tắc ước lượng chứ không phải con số chính xác, vì nó dao động theo số mối nối, số lớp và mức tay nghề của thợ trét. Với hoàn thiện ba lớp, hãy tính khoảng một gallon bột đa năng cho mỗi 100 ft² tấm và khoảng 400 ft băng keo cho mỗi 1.000 ft². Mua bột theo thùng lớn; hết bột giữa chừng một lớp nghĩa là một vệt nối nguội thấy rõ.

Tấm thạch cao mới chỉ là khởi đầu. Một công việc trọn vẹn cần các vật tư phụ, tính giá theo foot vuông hoặc theo tấm:

Bột trét mối nối: 1 gallon phủ khoảng 100 ft² mối nối đã dán băng. Một thùng 5 gallon (15–25 $) đủ cho khoảng 500 ft² tường hoàn thiện.

Băng keo thạch cao: 4–8 $ mỗi cuộn 250 ft. Khoảng 1 foot dài băng cho mỗi foot vuông tường.

Vít thạch cao: 1 pound phủ khoảng 320 ft² (vít cách 12 inch dọc khung, 16 inch trên mặt). Hãy mua 1 pound cho mỗi 300 ft².

Nẹp góc (cho góc lồi): 3–6 $ mỗi thanh 8 ft. Tính từ số foot dài các góc lồi trong phòng.

Chà nhám, sơn lót và sơn hoàn thiện tính riêng. Tổng chi phí vật liệu cho một công việc thạch cao 500 ft² (không kể công): 200–400 $.

Phép đếm tấm ở trên chia diện tích cho kích thước tấm; đó là số học đúng và mới chỉ là một nửa quyết định. Bạn mua tấm nào và đặt theo hướng nào sẽ đổi cả số tấm lẫn khối lượng công hoàn thiện — và công thật sự nằm ở phần sau.

Ví dụ tính thử trên tường 24 × 8 ft, 192 ft². Với tấm 4 × 8 đặt đứng, đó là 192 ÷ 32 = 6 tấm cạnh nhau; giữa chúng có 5 mối nối, mỗi mối cao 8 ft: 40 foot dài mối nối phải dán băng và hoàn thiện. Với tấm 4 × 12 đặt nằm, đó là 192 ÷ 48 = 4 tấm xếp thành hai hàng; giữa hai hàng là một mối nối liền 24 ft và mỗi hàng có một mối đối đầu 4 ft: 32 foot dài. Ít hơn hai tấm, ít hơn một phần ba, và mối nối ngắn hơn 20%.

Khác biệt về công hoàn thiện lớn hơn con số 20% ấy gợi ra, vì không phải mối nối nào cũng như nhau. Cạnh dài của tấm thạch cao được vát mỏng khi sản xuất, nên chỗ hai cạnh vát gặp nhau, bột trét nằm trong một lòng máng nông và biến mất. Mối đối đầu — đầu cắt gặp đầu cắt — không có lòng máng, nên bột phải trải rộng ra để giấu chỗ gồ. Đặt nằm đưa các cạnh vát vào mối nối dài và chỉ để lại các mối đối đầu ngắn; đó là lý do nó là cách mặc định với tường cao hơn một bề rộng tấm.

Tấm dài khó khiêng và dễ hỏng hơn; tấm 4 × 12 nặng gấp rưỡi tấm 4 × 8. Trong một phòng bạn làm một mình, sáu tấm bạn kiểm soát được thắng bốn tấm bạn không kiểm soát nổi. Số học nghiêng về tấm dài; thực tế thì đôi khi không.

Trần là trường hợp không còn là chuyện sở thích. Tấm được đặt vuông góc với xà gồ để mỗi tấm bắc qua vài thanh, và dùng tấm dày hơn thay vì tấm mỏng, vì tấm mỏng sẽ võng giữa các xà đặt cách 24 in. Quyết định này do phần khung đưa ra, không phải do số học đếm tấm.

Mọi kích thước tấm trên trang này viết theo foot, vì dữ liệu nguồn là từ thị trường Mỹ. Ở Việt Nam tấm thạch cao ghi theo milimét, và tấm phổ thông là 1.220 × 2.440 mm — chính là tấm 4 × 8 ft, chỉ viết bằng hệ mét.

Quy đổi: 4 × 8 ft là 1,2192 × 2,4384 m, tức 2,97 m²; tấm 1.220 × 2.440 mm là 2,98 m². Chênh lệch nằm ở chữ số thứ ba, nên cột “tấm 4 × 8” trong bảng dùng được nguyên vẹn cho vật tư mua ở Việt Nam.

Cột 4 × 12 thì không chuyển sang dễ như vậy. Tấm 4 × 12 ft là khoảng 1.220 × 3.660 mm và bằng 4,46 m², và tấm dài hơn 2.440 mm không phải hàng phổ thông ở mọi cửa hàng — hãy hỏi nhà cung cấp trước khi lập kế hoạch theo cột đó. Nếu chỉ có tấm 2.440 mm thì lập luận về mối nối ở trên vẫn đúng, chỉ là bạn không chọn được cách ít mối nối hơn.

Độ dày cũng theo hệ mét: 9 mm và 12 mm là hai loại phổ thông ở Việt Nam. Quy đổi từ con số Mỹ: 1/2 inch là 12,7 mm và 5/8 inch là 15,9 mm. Lý do chọn tấm dày cho trần vẫn nguyên như trên — tấm mỏng võng giữa các xà.

Phép tính không đổi, chỉ đổi số chia. Phòng 584 ft² ở trên bằng 54,26 m²; với tấm 2,98 m² đó là 18,2 tấm, cộng 10% hao hụt thành 20 tấm — đúng con số mà phép tính theo foot vuông đưa ra.